Koleksiyonerler çoğu zaman duvarlarındaki tuval ile o tuvaldeki görüntü üzerindeki telif hakkının iki ayrı şey olduğunu öğrendiklerinde şaşırır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (“FSEK”) göre eserin sahibi onu yaratan sanatçıdır ve eser üzerindeki manevi ve mali haklar ona aittir. Eserin aslının satılması, fiziki nesnenin mülkiyetini devreder; aksi kararlaştırılmadıkça mali hakları devretmez.
Malik neler yapabilir?
Eserin aslının maliki olarak onu saklayabilir, asabilir, satabilir, ödünç verebilir ve kural olarak sergileyebilirsiniz. Bunlar, fiziki bir nesne üzerindeki mülkiyetin olağan yetkileridir.
Genellikle sanatçının izni gereken işler
- Eseri çoğaltmak: baskı, poster, katalog, ürün.
- Eseri internette umuma iletmek: yüksek çözünürlüklü görselleri bir web sitesinde ya da sosyal medyada yayımlamak.
- Eseri işlemek: görüntüyü yeni bir tasarımın ya da eserin temeli olarak kullanmak.
Eserin aslına sahip olmak ile onu çoğaltma hakkına sahip olmak ayrı sorulardır; ikincisinin cevabı sözleşmede verilir.
Yazılı hale getirin
Mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı yapılması ve hangi hakların, hangi amaçla, ne süreyle ve hangi ülkeler için verildiğini göstermesi gerekir. Satın alma sırasında imzalanan kısa bir lisans, örneğin koleksiyonerin eserin görsellerini sergi kataloglarında ve ticari olmayan çevrimiçi yayınlarda künyesiyle kullanmasına izin veren bir metin, sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkların çoğunu önler.
Eserin künyesini eksiksiz verin
Kullanıma izin verilmiş olsa bile sanatçının manevi hakları devam eder: eser sanatçının adıyla anılmalı ve bütünlüğünü zedeleyecek şekilde değiştirilmemelidir. Eksiksiz bir künye (sanatçı, eser adı, yıl, teknik, ölçü, koleksiyon) hem iyi bir uygulama hem de sanatçıya duyulan saygının göstergesidir.
Bu not genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut durumlar ayrıca değerlendirilmelidir.